Doll house

η καινούργια κούκλα

ερωτοπλανταγμένη η χρονιά όλη,

μια κοινή κούκλα με χαλασμένα τα κουμπιά.

το κουμπί για το γέλιο ξεκόλλησε

το κουμπί για το κλάμα κόλλησε

η ίδια βελόνα κάθε μήνα

η ίδια ιστορία κάθε μέρα

με αυτό το πάνινο παλιόρουχο ολούθε

γυροφέρνει φόρεμα – απένταρη.

* 

τα μάτια της έχουν φτάσει ώς στο πάτωμα

τα μάγουλά της έχουν ρουφηκτεί

κι εσύ τη λες άρρωστη, αγαπητέ, και αχάριστη

καθώς το χέρι της σηκώνει να σου σφαλίσει το στόμα.

να σου πειράξει τη γλώσσα με τα δυο της χέρια

δεν μπορεί: ήσουν ο πλάστης της.

* 

θυμάται ποιος ήσουν, δεν ξέρει ποιος έγινες.

το μάγουλό σου πάγωσε, της φαίνεσαι χλομός,

ένας πλάνης νεκρός των ξεραμένων κήπων.

κι έπειτα της λες, «ζήσε, ζήσε εσύ, τι είναι ο θάνατος;»

ζήσε, σου λέει ο νεκρός.

* 

κι εγώ λέω, γράφε, γράφε

«γλυκιά μήτρα μου»,

«γλυκιά πλαστική μήτρα μου»

για τον άντρα που σου πήρε τα εντόσθια

-τα περίφημα όργανα που φώναζαν υπάρχω-

για τον άντρα που σου δάγκωσε τη γλώσσα

-το υπέροχο εκείνο εργαλείο που έλεγε φιλώ-

για τον άντρα που σου έβγαλε

την μπλούζα,

τη φούστα,

τα εσώρουχα

-τα μαύρα εσώρουχα-

αλλάζοντάς σου όλα τα κουμπιά

για τον άντρα εκείνο που σε έπλασε κούκλα

για να σε κάνει

συνηθισμένη,

ελαττωματική

κούκλα.

* 

«κούκλα» γράφε!

κούκλα, ησύχασε.

κούκλα, είσαι γυμνή.

* 

φοράω μόνο τα τακούνια.

μα μες σ’ αυτή την αμφίεση

μπορώ να φιδοσέρνομαι

σάμπως δέρμα.

[Εδώ, με κάποιες τροποιήσεις, στο blog βακχικόν η προδημοσίευση, κλικ δεξιά στα Ποιήματα 2] 

Strange Little Girl – “Whenever it rains you think of her”

Είναι παράξενο το πώς συνδέονται σκέψεις, εικόνες, μυρωδιές και μνήμες μεμιάς. Το ένα φέρνει το άλλο, από τη βροχή πήγαμε στον Tom Waits και από τον Tom Waits στην Tori Amos. Δεν είναι δα και τόσο παράξενο. Το 2001 κυκλοφόρησε ένας απίστευτος δίσκος, της συνθέτριας, στιχουργού και ερμηνεύτριας Tori Amos με διασκευές τραγουδιών που είχαν γράψει ή ερμηνεύσει αποκλειστικά άντρες, ανάμεσα σε αυτούς και ο Tom Waits. Μερικές φορές, η ερμηνεία της έχει περισσότερο ενδιαφέρον από την πρωτότυπη, πρόκειται για τη θηλυκή πρόσληψη ενός τραγουδιού, και δεν μιλάμε για μελό [έχει ενδιαφέρον, άντρας και γυναίκα δεν είναι το ίδιο]. Συζήτηση προκάλεσε το «’97 Bonnie & Clyde» του Eminem που μεταμόρφωσε η Amos από ραπ σε νουάρ. Ενδιαφέρον έχει και η διασκευή του «Heart of Gold»  του Neil Young [τι ροκ μεταμόρφωση!], το «Happiness is A Warm Gun», το «I Don’t Like Mondays» και άλλα. Για την ακρίβεια, όλα τα τραγούδια, γιατί μέσα από τη σύγκριση η Tori Amos διασώζει ένα σημαντικό μέρος τού πώς αντιλαμβάνεται τον κόσμο, σε σχέση με τους παλιότερούς της δίσκους, παρά τους εκάστοτε πειραματισμούς που καλά κάνει και κάνει. Δίχως δράματα και διδακτισμούς, με ποιητική-esoteric αλλά και πιο εξωστρεφή-ροκ διάθεση, θίγει ζητήματα όπως τη διαμάχη των φύλων [προφανώς], τη θρησκεία, την πολιτική-Αμερική, τη μητρότητα, την ομοφυλοφιλία αλλά κυρίως τη βία και την εγκληματικότητα. Πιστή στην εμμονή της στις περσόνες [όπως φάνηκε και στον τελευταίο της δίσκο "American Doll Posse", 2006] εφηύρε δεκατρείς γυναικείες προσωπικότητες, ο δίσκος περιέχει δώδεκα τραγούδια [ένα τραγούδι έχει δύο περσόνες που φοράνε τα ίδια ρούχα], κρατά και την ανάλογη αποστασιοποίηση από την προσωπική της ιστορία [είχε υποστεί βιασμό]. Ποια είναι η Tori δεν έχει και τόση σημασία. Δεν μιλά ακριβώς ή μόνο για τον εαυτό της, αλλά για το γυναικείο φύλο ή το γυναικείο φύλο όπως το αντιλαμβάνεται [θυμίζω ότι κλείνουμε 100 χρόνια από τη γέννηση της Σιμόν ντε Μποβουάρ και 60-πλην-ένα χρόνια από το Δεύτερο Φύλο]. Οι γυναίκες είναι αρκετά παράξενα όντα, δεν ξέρεις ποτέ ποιο θάναι το επόμενό τους βήμα και ο δίσκος αυτός ονομάστηκε δικαιολογημένα μάλλον «Strange Little Girls».

Μετά από τον εκτενή πρόλογο παραθέτω ένα από τα αγαπημένα μου τραγούδια ψηφίζοντας Τόρι έναντι Τομ στο συγκεκριμένο τραγούδι: Tom Waits «Time» [Υπότιτλος της Tori: «One day you will open your eyes and see her»]: http://www.youtube.com/watch?v=4xdhwXIzFKY

Time

Well, the smart money’s on Harlow
And the moon is in the street
The shadow boys are breaking all the laws
And you’re east of East St. Louis
And the wind is making speeches
And the rain sounds like a round of applause
Napoleon is weeping in the Carnival saloon
His invisible fiancé is in the mirror
The band is going home
It’s raining hammers, it’s raining nails
Yes, it’s true, there’s nothing left for him down here

[Chorus:]
And it’s Time Time Time
And it’s Time Time Time
And it’s Time Time Time
That you love
And it’s Time Time Time
 

And they all pretend they’re orphans
And their memory’s like a train
You can see it getting smaller as it pulls away
And the things you can’t remember
Tell the things you can’t forget that
History puts a saint in every dream
Well she said she’d stick around
Until the bandages came off
But these mamas boys just don’t know when to quit
And Matilda asks the sailors are those dreams
Or are those prayers
So just close your eyes, son
And this won’t hurt a bit
 

[Chorus]

Well, things are pretty lousy for a calendar girl
The boys just dive right off the cars
And splash into the streets
And when she’s on a roll she pulls a razor
From her boot and a thousand
Pigeons fall around her feet
So put a candle in the window
And a kiss upon his lips
Till the dish outside the window fills with rain
Just like a stranger with the weeds in your heart
And pay the fiddler off till I come back again

Gone with the rain…

 

Μου έπεσε βαριά η χθεσινή βραδιά, τις γνωρίζουμε, εντάξει, καλά τις ανωμαλίες του Μάρτη, αλλά αυτό δεν σημαίνει πως πρέπει να αποδεχόμαστε κάθε ανωμαλία εγκάρδια, στα κυπριακά ισχύει η εξής παροιμία: «Το Μάρτη ξύλα φύλαε μην κάψεις τα παλούτζια». Μπορεί να μην έχουμε πια τζάκι στο σπίτι μας [στην Κύπρο είχαμε], και πολλές φορές δεν φυλαγόμαστε κατάλληλα, αλλά έχουμε ως αριστερός [δεν λέω κομμουνιστικός] -πια- και ελληνικός -πάντοτε- λαός και κοινές παροιμίες, σαν το «Ζήσε, Μάη μου, να φας τριφύλλι. [Σημ. για τους Ελλαδίτες: Το τριφύλλι είναι η μασκότ της κυπριακής ποδοσφαιρικής ομάδας «Ομόνοια», σύμφωνα με την παράδοση αριστερή ομάδα, όπως και η μπύρα ΚΕΟ]. Και οι μπύρες [προτιμώ αυτή τη γραφή τελικά, με το ίδιο επιχείρημα που ο Εμπειρίκος προτιμά το ύ] χθες βαριές μου πέσανε, κι ας πίνω ελάχιστα.

Μου έπεσε πολύ βαριά λοιπόν η χθεσινή βροχή, μου πέσανε βαριές και οι μπύρες, η εκδήλωση για την ποίηση τρωγόταν, με εξαίρεση όλα τα κινητά που χτυπάγανε αδιάκοπα καθώς και όλες τις άσχετες συζητήσεις που έπεφταν βροχή παράλληλα ανάμεσα σε γνωστούς που επί τη ευκαιρία είπαν να συναντηθούν «να τα πούνε», όπως γίνεται στις κηδείες και στους γάμους και γενικώς στην εκκλησία – θέλω τόσο πολύ να δω τον παραλληλισμό ως καθαρή σύμπτωση, αλήθεια. Συν τοις άλλοις, με ενοχλούν αυτά τα αντανακλαστικά που σου βγάζουν τέτοιες καταστάσεις, νιώθεις σαν τέρας, καθώς αναγκάζεσαι κι εσύ, σαν κάθε καθηγητής στο σχολείο και κάθε χειριστικός άνθρωπος, να εκστομίζεις αυτό το γραφικό «Σουτ!».

Είχε καιρό να γκρινιάξω, ήγγικεν η ώρα, κι ας χασκογελάνε τα κουκλάκια μου μες στο σπίτι που έχουν καταντήσει προβλέψιμα και βαρετά μες στη γενική τους αναισθησία.

Δεν είναι η βροχή, είναι που βρέχει πάντα όταν εγώ φοράω τα καλά μου. Και δεν είναι το ότι λερώθηκαν οι μπότες, δεν είναι ούτε αυτό, είναι που δυσκολεύομαι να φορώ τα καλά μου και που όποτε θαρραλέα το κάνω συναντώ ένα σωρό εμπόδια, με κίνδυνο-θάνατο να καταντήσω εφ’ όρου ζωής «αθλητικάκιας» και, ας μην ξεχνάμε, δίχως σπόνσορα – για να ικανοποιήσω αυτούς που μου λένε πως έχω κρυφές εμμονές με το γάμο και πως το exwtico χρήζει ψυχανάλυσης. [Στην ουσία προσπαθώ απλώς να κάνω μια «λογοτεχνική» σύνδεση με τα προηγούμενα παρωδιακά or it is just me on hysteric rocks and in denial.]

Τις προάλλες που φόρεσα λοιπόν αναγκαστικά τα καλά μου για μια επαγγελματική συνάντηση, για την ακρίβεια τα «θηλυκά μου» γιατί υπάρχουν λογιών-λογιών επαγγελματικές συναντήσεις και το να αναζητείς δουλειά δεν είναι εύκολη υπόθεση στις μέρες μας [μερικές φορές μάλιστα πρέπει να ξέρεις από πριν τον ωροσκόπο σου], έβρεξε πάλι, λασπώθηκα και περπατούσα σαν ηλίθια γκόμενα [συγχωρέστε μου την ορολογία] στη μέση του πουθενά. Δεν μου έφταναν οι τεχνικές δυσκολίες του καιρού, το πουθενά, και οι γενικές μου αντιρρήσεις σε ζητήματα ενδυματολογικής-περιφοράς-τού-Είναι, άρα έκανα μεγάλη θυσία, κάποιος -πληρωμένος, στάνταρ- καλός κύριος με σταματάει στο δρόμο για να λύσει μια απορία του [δύο και παραπάνω α-πορίες, για την ακρίβεια]. Δίνοντάς μου το χέρι του, με ρώτησε: «Έχουμε μπούτι, μπούτι, σήμερα;» [Έτοιμο το είχα, γιατί δεν το είπα; «Ναι, σήμερα είπα να βγω για ψώνια... θα φτιάξω ψητό». Ούτως ή άλλως σαν καρνάβαλος ένιωθα, και λίγος κανιβαλισμός δεν βλάπτει.]

Ένας φίλος, ένας δεξιός φίλος, μου λέει πως γκρινιάζω απλώς για να στηρίξω τις αριστερές μου πεποιθήσεις [παράξενο, οι αριστεροί με λένε δεξιά, οι δεξιοί αριστερή, δεν βγάζω άκρη], πως θέλω να καταρρίψω το αφελές κατά τη γνώμη μου επιχείρημα που λέει πως πρέπει σώνει και καλά να επιδεικνύουμε όλα τα προσόντα μας. Γιατί να πρέπει να επιδεικνύει κανείς όλα τα προσόντα του; [Ας αφήσουμε και κάποιον να τα ανακαλύψει μετά, για να έχει το προβάδισμα που του αναλογεί.] Ποια προσόντα σε συμφέρει να «επιδείξεις» είναι το ζήτημα, το ζήτημα είναι τι ανθρώπους θες γύρω σου. [Αυτό είναι το δικό μου μαρκετινγκ-ίστικο συνταγολόγιο.] «Όχι, όχι δεν είμαι καμιά φτηνή ομπρέλα μες στην καταιγίδα να με αγοράζουνε όποτε ξεμείνουνε οι περαστικοί», φωνάζω, τάχατες. [Όποιος έχει παρεμπιπτόντως λύσει το μυστήριο της ετοιμότητας των πλανοδίων πωλητών να εμφανίζονται σε περιόδους καλοκαιρίας πριν τη βροχή με τις ομπρέλες πρέπει να είναι σαΐνι].

Γι’ αυτό μού έπεσε βαριά η χθεσινή βροχή, ήταν που δεν αγόρασα από δαύτες, και αυτό επί παραδειγματισμό [λέμε τώρα]. Δεν ξέρω τι στυλάκι υιοθετώ όσο περνά ο καιρός, μετα-φεμινιστικό, μετα-αναρχικό, μετα-ουφικό, δεν ξέρω, και δεν με απασχολούν και ιδιαίτερα τα θεωρητικά στεγανά. Οι μόνες βεβαιότητες που μου έχουν απομείνει για την ώρα είναι οι εξής:

1. Δίχως ομπρέλα βρέχομαι.
2. Δίχως το μπούτι έξω μ’ ερωτεύονται.
3. Όταν «στον καταραμένο τόπο τον Μάη μήνα βρέχει» [ελλαδική παροιμία, τι Μάρτης, τι Μάης], αγαπώ την Κύπρο περισσότερο.

 

 

Τάδε έφη Έφη

Υγρ.: 1. Η αφορμή για το παραπάνω παρωδιακό είναι το κυπριακό blog Drakuna, που διαβάζω απολαυστικά.

         2. Μου αρέσει επίσης ο δίσκος «Η βροχή από κάτω» του Θανάση Παπακωνσταντίνου. It makes more sense. 

Poete maudit?

Paul Verlaine

Οι ράθυμοι

[μετάφραση Κ.Γ. Καρυωτάκη]

- Μπα! Και η μοίρα μας έγινε πεζή.

Αν θέλετε, πεθαίνουμε μαζί;

- Σπάνια η πρόταση, ορισμένως.

*

- Ωραίο το σπάνιο. Λοιπόν εμπρός.

Ο τόπος θαυμάσιος κι ο καιρός.

- Χι! χι! χι! Απογοητευμένος!

*

- Ίσως. Αλλά προπάντων εραστής

άψογος. Ανέκαθεν ιδεαλιστής.

Να πεθάνουμε τώρα ελάτε.

*

- Περσότερο ειρωνεύεστε, θαρρώ,

παρά όσο κάνετε τον τρυφερό.

Πάψετε, κύριε, αν αγαπάτε.

*

Έτσι το βράδυ κείνο απάνω

στη χλόη, και στ’ άνθη απάνω καθιστοί,

Δύο περίεργοι ερωτευμένοι

* 

αναβάλανε τέτοιο ζηλευτό

θάνατο, κι απομείνανε γι’ αυτό

- χι! χι! χι! – καταγοητευμένοι.

Υπερ-ποίηση…

Μου είναι πια τόσο εύκολο να κλαίω. Απελπιστικά εύκολο, δίχως να έχω κάτι, πέρα από ύπαρξη [όπως έγραψε ο Καρούζος]. Εκεί που ανοίγεις ένα ηλεκτρονικό γράμμα ή που ξεφυλλίζεις κάπως μηχανικά και αδιάφορα κάποια βιβλία, για να ξεδιψάσεις απλώς την ωμή σου περιέργεια -ενίοτε τη λέω και «φιλολογική»-, σε διαδέχεται η «νέμεσις». Γιατί curiosity kills the cat. Αλίμονο. Κι επιτυχώς. [Άλλωστε η πιο αριστοτεχνική ανταμοιβή είναι η αναπάντεχη - μπαμ και κάτω χωρίς πολλά-πολλά.] Είτε είμαι χαρούμενη [μου άρεσαν πάντα οι Παρασκευές], είτε είμαι λυπημένη [Παρασκευή, αλλά πάλι ο «Οκτώβριος» του Σαχτούρη - τι ανώμαλος που είναι ο καιρός, μας πάει πάνω-κάτω και άνω-κάτω ασανσέρ] θα κλαίω. Τόσο, που είπα πως δεν είναι δυνατόν να κλαίω μόνη μου, θα κλέψω το ποίημα της εβδομάδας τού e-poema -το σπόρο του κακού και το σπέρμα της αλήθειας- και θα το αναδημοσιεύσω. [Αν θέλετε να λαμβάνετε κι εσείς το ποίημα της εβδομάδας από το e-poema μπείτε εδώ: http://www.e-poema.eu/epikinonia.php.] Όχι για τίποτα άλλο. Προτιμώ το ομαδικό κλάμα και τις ομαδικές αυτοκτονίες [διαβάστε το βιβλίο του Φινλανδού Άρτο Πααζιλίννα Μικρές αυτοκτονίες μεταξύ φίλων, εκδόσεις Εμπειρία Εκδοτική, 2004]. Πολυφωνικές νάναι οι Φωνές μας.    

 

Rene Magritte, La Promesse

*

ANTONIO PORCIA

Φωνές
(186) Πάει πολύς καιρός που δεν ζητάω τίποτα από τον ουρανό
κι ακόμα δεν έχουν κατεβεί τα χέρια μου.

(408) Οταν πλησιάζω μια ψυχή, δεν έχω την επιθυμία
να τη γνωρίσω˙ όταν απομακρύνομαι, ναι.

(467) Ναι, τα έχω ακούσει όλα. Τώρα μονάχα μου λείπει να σωπάσω.

(526) Ηθελα να κατακτώ. Αλλά δεν κατακτούσα.
Γιατί ήθελα να κατακτώ χωρίς να νικηθώ.

(534) Αυτό που υπάρχει έξω από μένα
είναι μια απομίμηση αυτού που υπάρχει μέσα μου.

(581) Μονάχα όπου μπορώ να είμαι ολόκληρος νιώθω
πως βρίσκονται όλα. Και φορές μέχρι και στο μηδέν
μπορώ να είμαι ολόκληρος. Και φορές ούτε στο όλο
δεν μπορώ να είμαι ολόκληρος.

(614) Το πνεύμα μου μπορεί να με μεταφέρει
μέχρι το τελευταίο αστέρι, κι εγώ αυτό,
δεν μπορώ να το μεταφέρω μερικά εκατοστά.

(670) Οταν η νύχτα θα κουραστεί να με κοιτάζει,
θα πάψω να κοιτώ.

(791) Οσο δεν έχεις αγαπηθεί, τόσο αγαπάς.

(941) Με μάθανε να τα κερδίζω όλα κι όχι να τα χάνω όλα.
Και καλύτερα που εγώ μου έμαθα, μόνος μου, να τα χάνω όλα.

Αποσπάσματα από την έκδοση «Αντόνιο Πόρτσια – Φωνές»,
μτφρ.: Βασίλης Λαλιώτης, εκδόσεις Ινδικτος, 2004

Επιμένουμε: Ποίηση… [η συνέχεια 2]

Είναι ένας από τους συνταρακτικότερους νέους ποιητές που έχω διαβάσει, έχει ήδη εκδώσει δύο ποιητικά βιβλία, την Αλητεία του αίματος [Γαβριηλίδης, 2004] και το Η όραση θ’ αρχίσει ξανά [Κέδρος, 2006] και δεν βιάζεται καθόλου να κάνει το επόμενο βήμα. Πιστεύει πως η ποίηση είναι ένα από τα δυσκολότερα αθλήματα [off the record], πράγμα που φαίνεται άλλωστε και στη γραφή του: μοιάζει με έναν σαχτουρικό [και όχι μόνο] ποιητή που στροβιλίζεται ανήσυχος μέσα στη σάρκα των λέξεών του, που τρυπάει το σώμα του με βελόνες για λίγο ουρανό στα μέτρα του. Υπάρχει, αν το βλέπω, ένα κάτοπτρο ριζωμένο εντός του το οποίο ερωτοτροπεί με έναν ήλιο που «έχει φτερούγες» αλλά και που «σέρνεται μέσα». Υπάρχει, το βλέπω, μια απόλυτη κατανόηση της ισορροπίας τού μέσα και του έξω, εφόσον το κάτοπτρο αυτό ανακλά διαμέσου εκπληκτικών μεταφορών [χρειάζεται να ανεβάσεις αρκετά τον ιδιωτικό σου πήχυ για να καταλάβεις] το σπαραγμό της τόσο σκληρής μα εξίσου τρυφερής πραγματικότητας, η οποία αφορά τόσο τον ίδιο όσο και τον καθένα. Κρατώ το αισθητικό αποτέλεσμα: κινητοποίηση. Πόση αναστάτωση πια, διαβάζοντάς τον, μουντζουρώνω χαρτιά και κοιτώ άναυδη κάτι που μοιάζει με «αρρενωπό» στίχο. Μου φτάνει ο [ίσως όχι και τόσο ανάποδος] καθρέφτης. Μου φτάνει και μου περισσεύει.

Ιδού τι διάβασε ο Γιάννης Στίγκας στο Γαλλικό Ινστιτούτο. Κάπως έτσι κλείνει εδώ και ο δικός μας κύκλος.

Αυτό κουρδίζει μόνο του

 

Ιερώνυμος Μπος, Τα επτά θανάσιμα αμαρτήματα

*

Τόσα πολλά γρανάζια

που δεν θα βρω ποτέ

πώς μάτωσε η Άνοιξη

                           και φτύνω

το παιδικό μου πράσινο

το τελευταίο κουμπί του ονείρου

Γυμνά τα πράγματα

                              συμβαίνουν γρηγορότερα

με το που κάνεις την αρχή

                              σ’ οσμίζεται το τέλος

είναι μια μαύρη λιτανεία η Άνοιξη

και με κλωτσάει να γίνω                            

                                               

                              ολόκληρη η δίψα μου

 

-κι ας πουν ότι πρόκειται για παρένδυση-

Δεν θέλω πια να με λένε Γιάννη

        θέλω δυο δράμια

        κάτασπρη τύχη

                         ας είναι έστω

                                     και κάθε Τετάρτη

    

Επιμένουμε: Ποίηση… [η συνέχεια]

Όχι μόνο είναι οι ισχυρές φιλίες ποίηση, αλλά οι ισχυρές φιλίες δημιουργούνται από την ποίηση. Τον Γιάννη Αντιόχου τον γνώρισα κατ’ όνομα κυρίως από το τελευταίο του βιβλίο, αυτό το ψυχοβγαλτικό και δαιμόνιο Curriculum Vitae [εκδόσεις Μελάνι, 2006], ακολούθησε μια, όπως τη λέμε χαριτωμένα, «καρμική σύμπτωση», εφόσον εμφανίστηκαν δημοσιευμένα, την ίδια εποχή, ποιήματά μας εμπνευσμένα από το «Marche Funèbre» του Σοπέν [έλειψαν οι άλλες μουσικές του κόσμου;], του Γιάννη στο e-poema του Βασίλη Ρούβαλη και το δικά μου στο Εντευκτήριο του Γιώργου Κορδομενίδη [για τα σχετικά ποιήματα μπείτε στο blog του Γιάννη Αντιόχου δεξιά] και δεν μας έφταναν όλα αυτά ανακαλύψαμε πως είμαστε και οι δύο μεταφραστές της Ανν Σέξτον [ο Γιάννης έχει μεταφράσει επίσης τον Τεντ Χιούζ, και πρόκειται επίσης να κυκλοφορήσουν μεταφράσεις ποιημάτων της «αιώνιας ερωμένης του» Σύλβια Πλαθ, αλλά και μεταφράσεις Αμερικανών Ποιητών του 20ού αιώνα που χάρισαν τη ζωή τους στη «Θηριώδη Μούσα»]. Η αισθητική φαίνεται να καθορίζει και την ποιότητα της ανθρώπινης επικοινωνίας, η ανθρώπινη επικοινωνία καλοφτιάχνει και την αισθητική μας.

Ως προς την εκδήλωση του Γαλλικού Ινστιτούτου για την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης… Έχετε γελαστεί, αν νομίζετε πως μπορεί να γράψει μόνο αυτά που έχετε δει [που είναι πολλά άλλωστε]… Αν ισχύουν οι ακόλουθες ποιητικές οριοθετήσεις… μπορεί να γράψει και πολιτική ποίηση, μπορεί να γράψει και κοινωνική, μπορεί να γράψει και οικολογική, μπορεί να γράψει τα πάντα. Η διαφορά του από τους «επαγγελματίες» ποιητές ωστόσο είναι πως παραμένει Γιάννης Αντιόχου, παραμένει ταυτόσημος με τον εαυτό του.

Το ότι υπήρξε, και ως ποιητής αλλά και ως πανταχού παρών φίλος, «μάντης της λύπης μου» αρκετές φορές -ευκαιρία να το μάθει λοιπόν- αποτελεί το λιγότερο που μπορώ να του πω για την ώρα.

Διαβάσατε: Γιάννης Αντιόχου, Η Εθνική μας Πυρκαγιά: 

Η Εθνική μας Πυρκαγιά

Κι ύστερα έρχεται ο χρόνος

να γιατρέψει ό,τι οδυνηρό έχει συμβεί

παυσίπονος τον πόνο ν’ απαλύνει

και να στοιβάξει νέες εικόνες

εξορίζοντας τις παλιές στο πιεστήριο του νου

*

Κι ο μόνος πόνος που ανθίσταται

είναι αυτός του να χάνεις άνθρωπο

και τούτος

εγωιστικός˙

για να θυμάται ο καθένας τους νεκρούς του

και να τους ψέλνει∙

και να τους θρηνεί∙

αφού είναι ο άνθρωπος που φεύγει

και μόνο για τούτον έφτασε ο πολιτισμός

να τον διαβάζουνε νεκρό στις εκκλησιές

για το καλό κατευόδιο

*

Γεμίζοντας όμως ετούτη τη σελίδα λέξεις

με είδη πουλιών και ζώων:

γυπαετούς, αρπαχτικά, σαύρες και νυχτερίδες

τσακάλια και τρανόσαυρες,

όρνια και πετρίτες,

χιονότσιχλες, αετογέρακες, φιδαετούς κι ελάφια-

που όχι μόνο τα ονόματά τους

δεν ξέρω επαρκώς να ορθογραφήσω

αλλά ούτε καν το τιτίβισμα, τον συριγμό

το κελάηδισμα και τον κρωγμό τους

δεν έτυχε να ακούσω

*

κι αν βάλω τις λέξεις

με τα χρώματα που αφήνουν στο χώμα

η σάλβια, η λευκή παιώνια, ο έβενος του Σίμπθορπ

ή τις μυρωδιές των μανιταριών

που ψηλώνουν κάτω από τον ουρανό των ελάτων

κάθε που ο ήλιος ανατέλλει

ενώ ταπεινός ο άνθρωπος κοιτά από χαμηλά

*

κι αν βάλω και τη νύχτα

καθώς ξεντύνεται τ’ άστρα της

και σκιάζει τους ανθρώπους

με τους μικρονυχτοβάτες και τους τυφλασπάλακες

τυλίγοντάς τους με σιωπή

Θα χρειαστεί να πάρω και μια μεγάλη φλόγα

-όπως αυτή που θυμάμαι

στα βιβλιόσημα του σχολείου

και στα σπιρτόκουτα του κρατικού μονοπωλίου

εκείνη που έκαιγε μπροστά στο πουλί των συνταγματαρχών

η αναμμένη πυρά του έθνους-

και θα τη βάλω σφραγιδόλιθο στην πρέσα του νου

*

Κάθε που ο χρόνος θα πιέζει

με εικόνες

κι άλλες εικόνες

εικόνες φρίκης

θα μένουν τ’ αποκαΐδια της πυρκαγιάς

πάνω σ’ ένα ποίημα

που είχε ανθρώπους, πουλιά και ζώα

αγρούς, οσμές, έλατα, νύχτα κι ουρανό

κατακαίγοντάς τα

-τι τραγική ειρωνεία;-

με την αναμμένη πυρά του έθνους.

Επιμένουμε: Ποίηση…

Πέρασε και η Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης αφήνοντάς μας μια γλυκόπικρη γεύση σχετικά με το τι φαίνεται να συμβαίνει τελικά στα ποιητικά δρώμενα στην Ελλάδα. Αλλά κρατούμε το γλυκό κομμάτι, αυτό που προκάλεσε μια γόνιμη συζήτηση μετά και γέννησε μια υπόσχεση: στο άμεσο μέλλον θα κινητοποιηθούμε [και θα χρειαστούμε την αμέριστη συμπαράστασή σας]. Τι θα κάνουμε για την ποίηση;

Στην εκδήλωση στο Γαλλικό Ινστιτούτο, το τελευταίο πάνελ, που αποτελούνταν από μια νέα γενιά ποιητών, τους Δημήτρη Αθηνάκη, Γιάννη Αντιόχου και Γιάννη Στίγκα, έδωσε μια κλοτσιά στον ύπνο, χάρισε ένταση και πάθος, κοιτώντας από τη δική του οπτική τη φύση, το περιβάλλον, τον άνθρωπο. Τρία ποιήματα, εντελώς διαφορετικά μεταξύ τους, κέρδισαν το χειροκρότημα αλλά και το θαυμασμό των μυστών της ποίησης, όσων κατάφεραν να αντέξουν τρεις ώρες συνεχούς απαγγελίας συνολικά.

Τι θα κάνουμε με και για την ποίηση; Πολλά θα κάνουμε, θα κάνουμε πολλά. Πιο καταβυθιστικός ο κόσμος δεν πρόκειται να γίνει. Θα κάνουμε πολλά γιατί έχουμε τρελούς ποιητές με όραμα, έχουμε πόθο και πάθος, είμαστε και αγύριστα κεφάλια και εν πάση περιπτώσει, και να θέλαμε «φρόνιμα» να καθίσουμε, δεν γίνεται: μας τρώει η ποίηση και δεν έχουμε αντιστάσεις.

Πώς μπορεί να κινητοποιηθεί το νέο αίμα υπέρ της ποίησης, υπέρ της ποίησης εντός κοινωνίας, υπέρ της ποίησης σε κάθε ανθρώπινη χειρονομία, υπέρ της ποίησης γενικά;

Το να μιλάς για αυτήν είναι το πρώτο βήμα, το να πράττεις υπέρ της είναι το δεύτερο. Για αρχή, παραθέτω το πρώτο από τα τρία ποιήματα των εξαιρετικών παλικαριών που διάβασαν τις προάλλες. Ένα ποίημα σε δύο φωνές, όπως φαίνεται από τη δομή του ποιήματος, με αισθαντική, όπως λέω εγώ, και λυρική διάθεση, με εικόνες νόστου αλλά και πόθου, και, ως προς την τεχνική, με κολπάκια -δεξιά κι αριστερά- που ένας παρατηρητικός αναγνώστης θα αντιληφθεί.

«Έτσι είπαν», είπε ο Δημήτρης Αθηνάκης:

- έτσι είπαν -

Το ήξερες πως περπατούσες μόνος, δίχως θυμό πια, στο δρόμο του χειμώνα

Ήταν, έτσι είπαν, ο δρόμος αυτός χορταριασμένος, δίχως θυμό πια

[Περπατούσες...]

…και πίσω σου έσβηνε η γη, κατάπινε τα δέντρα, τα πούλια,

τον ουρανό τον ίδιο

Ήταν, έτσι είπαν, ο κατατρεγμός από την πόλη που εγκατέλειψες

Κι άφησες, έτσι είπες, σειρά σου τώρα, να σβήνει και να σβήνει αυτό που πίσω

σου πατάς

[Δεν ξέρεις πού πηγαίνεις]

Δεν μπορείς, έτσι είπαν, να φυλαχτείς, όχι πια, απ’ όμορφα καλοκαίρια

[Έτσι είπαν]

Ήταν, πού περπατάς, η πάλη του καιρού με την ανάγκη

Ήταν, πού περπατάς, ο πόλεμος που ξέσπασε χωρίς αναπαμό

Χωρίς τίποτα να θυμίζει άνθρωπο ένα γύρω

«Δεν ήμασταν μόνοι μας ποτέ», σκεφτήκαμε μαζί

[Πού περπατάς;]

Ήταν μαζί μας, έτσι είπαν, οι πόθοι μιας εκδρομής

σ’ έναν πλανήτη Άλλο

[Μόνος κι αυτός, έτσι είπαν, και τρομαγμένος

απ' ουρλιαχτά της φύσης -

Έχει ο καθένας τη δική του

- Τι νόμισες;]

Κι ήταν ένας αέρας που ξέσπασε τη νύχτα εκείνη…

σήκωσε κι έκλεψε τους ήχους του δάσους και

δεν τους γύρισε ποτέ πίσω

να τους αφήσει να αισθανθούν τον κόσμο

- έναν άλλο, πιο πράσινο θαρρείς, πιο μόνο ίσως

[όχι

δεν είναι μόνος του κανείς

κανείς δε μένει μόνος]

Ο αέρας όμως, να, ξαναγύρισε και σκόνταψε σ’ ένα φύλλο

Ένα φύλλο που τώρα έμεινε να κοιτά τις υγρές του άκρες

μέσα σε τούτο το δασάκι που πάτησες

προσπαθώντας να γλιτώσεις

απ’ τη βροχή που έστειλε η νύχτα

Και, βλέποντας γύρω, ένα ακόμη ουρλιαχτό αφήνεις να σπαράξει

 

«Πού περπατάς;»

 

Δημήτρης Αθηνάκης

Equally Cursed and Blessed

τα ρόδα είναι ρόδα είναι ρόδα είναι ρόδα και η πανσέληνος η ίδια χθες, την έχουμε ζήσει φορές τόσες πολλές, ψευδαισθήσεις σαν άρπα, και η άρπα  μουσική, αυτό το τραγούδι, για μένα κάτι παραπάνω μνήμες [άσχημες πούναι οι μνήμες του Τάμεση], αλλά οι «μνήμες νερού» καλές, για δες πώς ξύπνησα σήμερα, μια άλλη μέσα μου είναι γυναίκα, ίσως γυναίκα-στο-πιάτο, ίσως γυναίκα-στον-πάτο [αλήθεια, πόσα ψέματα γράφω;]

αφού όλα σε μένα γυρνάνε ρόδα.

* 

Ακούστε, παρακαλώ:

http://www.youtube.com/watch?v=LvDXy1wThYM&feature=related

 

Catatonia / Bulimic Beats

I thought we’d escape
I packed a fishing line and counted on it
I thought we’d escape
I packed a fishing line and counted on it

But dreaming is for moonrise
And moonlight also ails those tired eyes

I treat him like a lady
I treat him as I would he unto me
Give Rose rose-seller a run for her money
With silicone and poetry
But it’s the end of me

I thought it could change
I’d wake up one morning and find nothing to rearrange
I couldn’t get there Behind walls of Sunday papers
I thought it could change
I’d wake up one morning and find nothing to rearrange

But dreaming is for moonrise
And moonlight ails these tired eyes

I treat him like a lady
I treat him as I would he unto me
Give Rose rose-seller a run for her money
With silicone and poetry
And it’s the end of me

Here I am
Here I am
And here I stand
Here in my kitchen where I familiar with every brand
Here I am
A front line with labels where I witness Custer’s last stand
Here I am

ξανά Άννα arose – 2 ποιήματα σε 1

«Sacred» Anne Sexton

again and again and again

 

Rose is a rose is a rose is a rose [Gertrude Stein, «Sacred Emily»]

και ξανά

a rose is a rose

και ξανά μανά

a rose is a rose

και ξανά μπαμπά

a rose is a rose is a rose

και ξανά μαμά και ξανά μπαμπά και τέκνο

a rose is a rose is a rose is a rose

και ξανά μαμά και ξανά μπαμπά και ξανά τέκνο

a rose is a rose is a rose is a rose is a rose

και ξανά και ξανά και ξανά άννα aRose!

Anne Sexton “Ξανά και ξανά και ξανά”!

 

Το είπες πως ο θυμός θα επέστρεφε

ακριβώς όπως η αγάπη.

*

Έχω μια όψη μαύρη που δε μ’

αρέσει. Μια μάσκα είναι που την προβάρω.

Αποδημώ προς το μέρος της κι ο βάτραχός της

κάθεται στα χείλη μου αποπατώντας.

Είναι γέρος. Είναι κι άπορος.

Προσπάθησα να τον κρατήσω σε δίαιτα.

Δεν του δίνω κανένα καταπραϋντικό.

*

Υπάρχει μια καλή όψη που φορώ

σαν θρόμβο αίματος. Τον

έραψα στ’ αριστερό μου στήθος.

Τον έκανα λειτούργημα.

Ο πόθος ρίζωσε μέσα του

και τοποθέτησα εσένα και το

παιδί σου στο στόμιο του για γάλα.

*

Ω! είναι φόνισσα η μαυρίλα

και το στόμιο ξεχειλίζει γάλα

κι όλες οι μηχανές δουλεύουν ρολόι

και θα σε φιλήσω όταν

κόψω κομματάκια-κομματάκια

μια ντουζίνα νέους άντρες

και θα πεθάνεις κι εσύ μια στάλα,

ξανά και ξανά.

Μετάφραση Ευτυχία Παναγιώτου

[Anne Sexton, Love Poems, Again and again and again]

Γιατί είναι μόνο ποίηση

God is in your typewriter!

                                Σ’ αυτόν που λέει πως κουράστηκε και πως δεν γράφει ποιήματα

 Ζωή δίχως κενά. Δίχως απορίες. Με μαθηματική ακρίβεια η κάθε χειρονομία. Λεπτό μη χάσεις. Σήμερα θα ξυπνήσεις στις 8, θ’ ανοίξεις το παράθυρο στις 8 και πέντε, στις 8 και έξι θα ελέγξεις τη μετερεωλογική κατάσταση του ουρανού (όχι από οικολογικό ενδιαφέρον αλλά για να σφυγμομετρήσεις τον εσωτερικό σου καιρό, ίδιο των μελαγχολικών), θ’ ανάψεις το ραδιόφωνο στις 8 και δέκα -σε τονώνει το πρωινό βρίσιμο, σήμερα ο εκφωνητής χαζοχαίρεται με μουσική υπόκρουση τις «Τύψεις» του Χριστιανόπουλου από «Τα τραγούδια της αμαρτίας» του Χατζιδάκι- στις 8 και είκοσι θα κάνεις ένα ντους, θα χτενίσεις τα μαλλιά κομψά και θα φορέσεις ένα φόρεμα που θα θυμίζει γυναίκα-χαμόγελο, κι όλα αυτά για να ξεχάσεις, θα βγεις στο δρόμο στις 8 και σαράντα κι από απόσταση ο κύριος περιπτεράς, του οποίου το όνομα αγνοείς γιατί ζεις στην Αθήνα, ξανά τα ίδια, θα σε χαιρετίσει κοιτώντας το ρολόι, φωνάζοντάς σου «Αργείτε, δεσποινίς», θα περπατήσεις όλη τη Βουλιαγμένης, με βήμα σταθερά σημειωτόν, γιατί οι μεσήλικες αργόσχολες μπροστά σου πάντα περπατούν αργά κοιτώντας τις βιτρίνες, θα προσπεράσεις σαν τολμηρός οδηγός δυο τύπους που σου σφυρίζουν και σε λένε «κουκλάκι» τους, θα κάνεις την κουφή, την τυφλή, την άλαλη, γιατί δεν θες να τσακωθείς για το τίποτα, θα σε πνίξει ένας λυγμός σαν βρεις τον πράο-άνθρωπο-του-μετρό να πουλάει ακόμα χθεσινά χαρτομάντιλα, στην είσοδο θα αντικρίσεις τους τρεις-Χάρους-της-Δευτέρας να σου ζητάνε το εισιτήριο, θα περιμένεις το τρένο στο ακριβές σημείο, εκείνο που σου επιτρέπει να κινηθείς τόσο αριστερά όσο και δεξιά πριν σε συνθλίψει ο συρφετός και μείνεις απέξω, και μπαίνεις αισίως όσο πιο μέσα γίνεται στο βαγόνι για να κουρνιάσεις επιτέλους ήρεμα σε κάποια γωνία, αλλά είναι κι αυτή μια κόλαση ανάμεσα σε κάποιον Ίμο με το άι ποτ στη διαπασών και σε κάποιον κύριο Τίποτα. Ο κύριος Τίποτα με τα πολλαπλά πρόσωπα σε παρακολουθεί που ανοίγεις ένα βιβλίο, σκύβεις μέσα στο βιβλίο καθώς απορείς, «Τι να σκέφτεται άραγε ο κύριος Τίποτα που στρέφει το βλέμμα απέναντι στην κυρία με τις καμέλιες;» Ευτυχώς ένα βιβλίο γίνεται λήθη, είναι η σπηλιά όπου κρύβουμε τις σκέψεις μας, είναι ο κλεπταποδόχος μιας αιώνιας ευτυχίας.

Η Αθήνα θα μπορούσε να είναι ένα βιβλίο, ένας μακρόσυρτος θρήνος, αν μπορούσες μονάχα να δεις το τέλος της. Γιατί μυρίζει καμένα δάση παντού και στάχτη, μυρίζει και μολότοφ, ξανά αστυνομικοί, ξανά αναρχικοί, ξανά βία στην Μπενάκη και πέντε-έξι καμένα αυτοκίνητα. Άλλα πολλά συμβαίνουν και θα συμβαίνουν διαρκώς, βυθισμένα στην αφάνεια του ιδιωτικού, σήμερα ξύπνησα απλώς για να θυμώσω: «Γιατί ο αδερφός της φίλης μου βρέθηκε νεκρός σ’ ένα κελί ανήμερα των αρραβώνων του;». Θέλω να ξέρω γιατί τα χρόνια περνούν και κανείς δεν μιλάει, θέλω να ξέρω γιατί κάποιοι μπορούν να κλαίνε σε κηδείες αγνώστων τη στιγμή που για κάποιους άλλους συγγενείς ο θάνατος γίνεται εύκολα και σιωπηρά αποδεκτός σαν υποχρέωση άλλων.

Όχι, δεν υπάρχει Θεός. Τον εφευρίσκουμε. Τις ημέρες εκείνες που μοιάζει σάμπως και μπορείς να περπατήσεις κατά μήκος της αμμουδιάς δίχως την απειλή του κύματος, σαν βρέχεσαι χωρίς να είσαι βρεγμένος, στις ώρες εκείνες που η ανθρωπιά είναι υπόθεση της γραφομηχανής, γιατί «God is in your typewriter!» Εκεί όλα επιτρέπονται και όλα εξηγούνται. Αλλά μόνον εκεί.

Οι συγγραφείς κατά βάθος το γνωρίζουν πως κι οι ίδιοι άλλο δεν είναι από μια εφεύρεση. Γράφουν για ν’ αλλάξουν τον εαυτό τους (άγνωστο αν αλλάζουν τους αναγνώστες τους). Αλλά δεν έχουν πάντα τις αντοχές. Αν είμαι εγώ αυτό που γράφω, θα ήθελα να μην είμαι. Θα ήθελα τα πλήκτρα του κόσμου να τ’ ακουμπά στ’ αλήθεια κάποιος αγαθός Θεός, μόνο και μόνο για να συνεχίζουν να γράφουν οι υποψήφιοι αυτόχειρες, να κατέγραφε, δίχως κενά και δίχως απορίες, τον άλλο δρόμο, αυτόν που ούτε κι ο θάνατος δεν μπορεί, μα ούτε και πρόκειται ποτέ να σταματήσει.

Το πιο πάνω κείμενο δημοσιεύτηκε πέρσι στο περιοδικό (δε)κατα [τεύχος 11].