Πολλές ανθολογίες ποίησης ή γενικά λογοτεχνίας (πέντε από τις παρακάτω είναι ανθολογίες νεοελληνικής ποίησης) εκδόθηκαν στο εξωτερικό, καθεμιά με τη δική της στόχευση και μέθοδο, γνώση και αισθητική. Δεν διαβάζεις τους ίδιους/ες ποιητές/τριες σε όλες, και αυτό είναι χρήσιμο. Φαίνεται έτσι πόσο αμφιλεγόμενη είναι η αξιολόγηση μιας ποίησης που είναι ενεργή, ίσως μάλιστα να βρίσκεται ακόμα στην απαρχή της.

Η συμπερίληψη ποιημάτων μου σε ανθολογίες ενίοτε μου φέρνει χαρά, εφόσον γράφεται και εκδίδεται πια πολλή ποίηση, άρα καμία συμπερίληψη δεν θεωρείται δεδομένη. Συχνότερα όμως τις αντιμετωπίζω με απορία ως προς το αν μπορεί να χαρτογραφήσουν την παρούσα ποιητική πραγματικότητα. (Ίσως αυτός να μην είναι ο στόχος τους όμως.) Πολλοί/ες καλοί/ές ποιητές/τριες για διάφορους λόγους, που μπορεί να είναι ορισμένες φορές και τυχαίοι, δεν συμπεριλαμβάνονται στις ανθολογίες, ίσως και σε καμία, κι εδώ τίθεται κι ένα ζήτημα που αφορά τους αποκλεισμούς (όχι μόνο τον αριθμό σελίδων που αφιερώνονται σε κάθε ποιητή/τρια, όπως ίσως παλιότερα, στο μεσοπόλεμο) αλλά και τις διαφορετικές οπτικές, εμπειρίες, ιδεολογίες (εξωτερικό/Ελλάδα, το βαθμό δραστηριοποίησης ποιητικών κύκλων με ορισμένα χαρακτηριστικά, αισθητική ανθολόγων κ.ά.). Επίσης η ανθολόγηση αλλάζει κάπως και την αναγνωστική λειτουργία και την ποιητική αίσθηση, λόγω της αποσπασματικότητας που τη διακρίνει και την οργάνωση των ποιημάτων γύρω από έναν εκδοτικό σκοπό. Είναι δύσκολο να βρει κανείς από τις ανθολογίες τον/την ποιητή/τριά του, θα χρειαστεί να ψάξει λίγο πιο βαθιά (αν η ανθολογία λειτουργεί ως πρώτο ερέθισμα, αυτό είναι θετικό). Επιπλέον η επιλογή ποιημάτων ίσως γίνεται με κριτήριο και τη μεταφρασιμότητά τους, ή ακόμη τη δυνατότητα να βρεθεί ο/η κατάλληλος/η μεταφραστής/τρια (δεν είναι ακριβοπληρωμένοι/ες ή κάποιοι/ες ενδέχεται να μην πληρώνονται), άρα στην ανθολογία ίσως μην έχουν επιλεγεί τα καλύτερα ποιήματα ή καλές μεταφράσεις. Το θέμα είναι περίπλοκο, κι αυτό το διαπιστώνει κανείς αν συγκρίνει τις πρακτικές διάδοσης, ερμηνείας και οριοθέτησης της νεοελληνικής ποίησης με εκείνες του παρελθόντος, ακόμη και του πρόσφατου, του μεταπολιτευτικού, εποχή που συνδέεται και πιο εμφανώς με τη λειτουργία της διαφήμισης και της αγοράς ή εκείνου που στη θεωρία λέγεται: υλικοποίηση του συμβολικού.

Υπάρχει όμως εδώ πολιτισμικό ενδιαφέρον: κάποιοι/ες από το μέλλον θα συγκρίνουν τις επιλογές τού τώρα με εκείνες τού μετά και θα αποφανθούν αξιολογικά, ανάλογα και με τα ιδεολογικά, ιστορικά, κοινωνικά και αισθητικά συμφραζόμενα στα οποία ζουν καθώς και με βάση τις ανάγκες τους (πρακτικές, οικονομικές, επαγγελματικές). Θα αποφανθούν για το τι «συνέβη» στη νεοελληνική ποίηση την περίοδο αυτή, η οποία φέρει γενικευτικά το όνομα «Ελλάδα της κρίσης». Μπορεί βέβαια οι ανθολογίες αυτές να ξεχαστούν από τις επόμενες. Το μέλλον είναι αβέβαιο.

Ο χρόνος όμως είναι ο πιο αδυσώπητος κριτής, με αυτόν αναμετριέται η τέχνη.

Ανθολογίες.jpg

Advertisements